گروه سام آرام
فصل 10

فصل ۹: استیبل‌کوین، CBDC و پول توکنیزه

۹.۱ تمایز سه‌گانه حیاتی

Stablecoin، CBDC و RWA Token ماهیت حقوقی یکسانی ندارند و نباید با هم اشتباه گرفته شوند.

مفهوم ماهیت صادرکننده نوعی
Stablecoin تلاش برای حفظ ارزش نسبت به مرجع (معمولاً فیات) شرکت خصوصی / کنسرسیوم
CBDC پول صادرشده توسط بانک مرکزی بانک مرکزی
RWA Token نماینده دارایی یا حق واقعی ناشر دارایی / SPV

این سه ممکن است در یک تراکنش کنار هم قرار گیرند (مثلاً خرید RWA با stablecoin یا CBDC)، اما ماهیت حقوقی و ریسک آن‌ها متفاوت است.

۹.۲ الگوی تسویه اتمیک

تسویه اتمیک

Buyer funds locked

Compliance check

Asset-token transfer

Payment release

Settlement finality

شکل ۹.۱ — الگوی تسویه اتمیک (Delivery vs Payment)

۹.۳ Unified Ledger و آینده پول + دارایی

BIS در گزارش اقتصادی سالانه ۲۰۲۵ بر ایده unified ledger تأکید کرد که می‌تواند پول بانک مرکزی، پول بانکی و دارایی‌های توکنیزه را در یک محیط برنامه‌پذیر کنار هم قرار دهد. این رویکرد نشان می‌دهد آینده فقط «توکن‌کردن دارایی» نیست؛ بلکه ترکیب money + asset + settlement + rules در یک معماری واحد است.

نتیجه عملی: در طراحی سیستم تسویه، از ابتدا مشخص کنید پول با چه ابزاری (fiat، stablecoin، CBDC، deposit token) منتقل می‌شود و آیا تسویه اتمیک امکان‌پذیر است یا خیر.
10 / 16